او را در تيرگىهاى جنگ مىبينى آنگاه مىپندارى ماهى است كه بر مردان با ستاره [ شمشير ] حمله مىكند . « 1 » 11 - كأنّ الثريّا فى أواخر ليلها * تفتّح نور أو لجام مفضض « 2 » گويا ستارهء پروين در پايانهاى شب آن شكفتن شكوفه است يا لگام نقره‌كوب شده . « 3 » 12 - كأنّ الدّموع على خدّها * بقيّة طلّ على جلّنار « 4 » گويا اشك‌ها بر گونه‌اش بازماندهء شبنم بر گلنار است . « 5 » 13 - صحو و غيم و ضياء و ظلم * مثل سرور شابه عارض غم « 6 » آسمان صاف و ابر ، تابش و تيرگى شبيه شادمانى است كه با پديدهء اندوه به هم آميزد . « 7 » المبحث الخامس فى تشبيه التمثيل تشبيه التّمثيل ابلغ من غيره ، لما فى وجهه من التفصيل الّذى يحتاج إلى إمعان فكر و تدقيق نظر و هو أعظم أثرا فى المعانى يرفع قدرها و يضاعف قواها فى تحريك النفوس لها فان كان مدحا كان أوقع أو ذمّا كان أوجع أو برهانا كان أسطع و من ثمّ يحتاج إلى كدّ الذّهن فى فهمه لاستخراج الصّورة المنتزعة من أمور متعدّدة حسيّة

--> ( 1 ) - « كوكب » : در اينجا شمشير است . ( 2 ) - اين شعر از ابن معتز است . ( مترجم ) ( 3 ) - « ثريا » : مشبّه مفرد مقيّد است . « تفتح نور » و « لجام مفضض » دو مشبّه‌به مفرد مقيّد است . و تشبيه جمع است . « كان » : ادات تشبيه . وجه‌شبه : درخشش دانه‌هاى روشن در ميان تيرگى است . تشبيه تمثيل و مجمل و جمع است . ( 4 ) - اين شعر از ناشى اكبر است ( مترجم ) ( 5 ) - « طل » : باران ضعيف [ شبنم ] . « جلنار » شكوفهء انار است و مفرد آن « جلنارة » است ( اين واژه فارسى معرّب است ) . منظره و شكل اشك‌ها بر گونهء محبوبه مشبّه ، و شكل بازماندهء شبنم بر گلنار مشبّه‌به است . وجه‌شبه : وجود رطوبت بر چيزى لطيف و سرخ‌فام است . « كانّ » : ادات تشبيه . تشبيه تمثيل و مجمل است . ( 6 ) - اين شعر از ابن طباطبا است . ( مترجم ) ( 7 ) - « صحو و غيم » يك مشبّه ، « ضياء و ظلم » مشبّه ديگر . « سرور شابه عارض غم » مشبّه‌به . اين تشبيه تسويه است . وجه‌شبه : آميختگى دو چيز ، يكى روشن و ديگرى تيره است . « مثل » : ادات تشبيه . تشبيه تمثيل و مجمل است .